xúng xính

Chú bé xúng xính trong bộ quần áo mới.

Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Mô tả trạng thái mặc quần áo rộng, không vừa vặn: "xúng xính" chỉ việc quần áo quá khổ, lỏng lẻo đến mức người mặc có cảm giác như đang lắc lư, không gọn gàng. Thường dùng cho trẻ em mặc đồ người lớn hoặc đồ mới chưa quen.
   • Diễn tả dáng điệu lúng túng, vụng về khi mặc đồ rộng: Từ này còn gợi tả sự cố gắng đi đứng, di chuyển một cách vụng về do quần áo quá rộng, tạo cảm giác hơi hài hước hoặc đáng yêu.

2. Phó từ (trong ngữ cảnh miêu tả hành động):

   • Mang nghĩa "lắc lư, chậm chạp": "xúng xính" có thể dùng để miêu tả cách đi đứng không vững, như đang mang vác vật nặng hoặc mặc đồ cồng kềnh.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Chú bé xúng xính trong bộ quần áo mới. (Cậu bé mặc bộ đồ rộng thùng thình, trông vụng về nhưng đáng yêu.)
  • Cô ấy mặc chiếc áo khoác quá khổ, trông xúng xính như đứa trẻ. (Chiếc áo rộng khiến cô ấy mất cân đối, di chuyển lúng túng.)

• Phó từ:

  • Anh ta bước đi xúng xính vì đôi giày quá chật. (Dáng đi lắc lư, không tự nhiên do giày không vừa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "xúng xa xúng xính": dạng láy âm, nhấn mạnh hơn mức độ rộng rãi, lỏng lẻo và sự vụng về.
  • Đám trẻ con mặc đồ mới, chạy nhảy xúng xa xúng xính khắp sân. (Lũ trẻ mặc đồ rộng, chạy nhảy lắc lư, trông hài hước.)

Biến thể và từ gần giống

• Lúng túng (tính từ): vụng về, không thoải mái khi làm việc gì đó — đồng nghĩa một phần với "xúng xính" trong ngữ cảnh mặc đồ rộng.

  • Anh ấy lúng túng khi mặc thử bộ vest mới. (Anh ấy không thoải mái vì bộ vest không vừa.)

• Xộc xệch (tính từ): quần áo nhăn nhúm, không phẳng phiu — khác biệt: "xúng xính" nhấn mạnh độ rộng, còn "xộc xệch" nhấn mạnh sự lộn xộn.

Từ đồng nghĩa

• Lụng thụng: quần áo rộng, không ôm sát cơ thể.

  • Chiếc quần lụng thụng khiến cậu bé trông buồn cười. (Quần rộng làm cậu bé mất dáng.)

• Thùng thình: rất rộng, phồng lên.

  • Áo thùng thình như cái túi. (Áo rộng đến mức mất form.)

Thành ngữ liên quan

• Xúng xính như mặc áo dài của mẹ: so sánh với hình ảnh trẻ con mặc đồ người lớn, chỉ sự vụng về đáng yêu.
  • Cô bé xúng xính như mặc áo dài của mẹ, bước đi lọng khọng. (Hình ảnh gợi nhớ tuổi thơ, hài hước và dễ thương.)